Dertig jaar geleden vormde het midden- en kleinbedrijf de ruggengraat van de Nederlandse economie. Vandaag is dat beeld drastisch veranderd. Wat betekent dit voor ondernemers, hun teams en de gemeenschappen die zij dienen?
De cijfers liegen niet. Waar het MKB in de jaren negentig nog meer dan zestig procent van de Nederlandse economie voor zijn rekening nam, is dat aandeel gedaald naar eenendertig procent (CBS, 2023). Dit is meer dan een statistiek. Het is een verschuiving die doorwerkt in lokale gemeenschappen, in werkgelegenheid, en in de veerkracht van onze economie.
Het MKB was ooit de motor van de economie. Die motor draait nog steeds, maar met minder cilinders.
Wat er is veranderd?
De afgelopen decennia is de balans verschoven van lokaal naar internationaal. Grote multinationals, vaak met hoofdkantoren buiten Nederland, nemen een steeds groter deel van de economische output voor hun rekening. Winsten die hier worden gemaakt, vloeien vaak terug naar moederbedrijven elders.
Dit is geen complot. Het is de logica van globalisering. Maar het heeft consequenties. Voor de lokale ondernemer die concurreert met partijen die schaalvoordelen hebben die hij nooit zal bereiken. Voor de werknemer die merkt dat beslissingen over zijn baan worden genomen door mensen die hij nooit zal ontmoeten. Voor de gemeenschap die afhankelijk wordt van werkgevers zonder lokale wortels.
Globalisering is geen goed of kwaad. Het is een realiteit waarmee ondernemers moeten leren omgaan.
Wat dit betekent voor het MKB
Het MKB wordt vaak "de motor van de economie" genoemd. Dat is geen holle frase. Kleine en middelgrote bedrijven zorgen voor werkgelegenheid, voor innovatie, voor de levendigheid van lokale economieën. Wanneer dat weefsel verzwakt, heeft dat gevolgen die verder reiken dan economische statistieken.
Ondernemers navigeren in een omgeving die steeds meer wordt vormgegeven door krachten buiten hun directe invloed. Dat kan ontmoedigend zijn. Maar het hoeft niet verlammend te zijn.
De vraag voor ondernemers is niet hoe ze de globalisering kunnen tegenhouden. Die trein is vertrokken. De vraag is hoe ze hun bedrijf zo kunnen positioneren dat het veerkrachtig blijft, ongeacht welke economische wind er waait.
De vraag is niet hoe je de wereld verandert. De vraag is hoe je je bedrijf veerkrachtig maakt, ongeacht hoe de wereld verandert.
Veerkracht begint van binnenuit
Veerkracht is niet alleen een kwestie van strategie of financiën. Het begint bij de mensen binnen de organisatie. Bij leiders die helder zijn over waar ze voor staan. Bij teams die elkaar vertrouwen. Bij een cultuur die bestand is tegen externe druk.
Dit is waar menselijke duurzaamheid relevant wordt. Een bedrijf dat alleen stuurt op cijfers, is kwetsbaar wanneer de markt verandert. Een bedrijf dat investeert in zijn mensen, in vertrouwen, in gedeelde waarden, heeft een fundament dat niet zomaar afbrokkelt.
Het MKB heeft een uniek voordeel dat multinationals niet hebben: nabijheid. Nabijheid tot klanten, tot medewerkers, tot de gemeenschap. Dat voordeel wordt alleen gerealiseerd wanneer ondernemers het bewust cultiveren. Wanneer ze niet proberen te concurreren op schaal, maar op verbinding.
De keuze voor ondernemers
De economische verschuiving is een feit. De vraag is niet of u ermee te maken krijgt, maar hoe u ermee omgaat. Wacht u af tot de omstandigheden verbeteren? Of investeert u nu in wat uw bedrijf werkelijk veerkrachtig maakt: uw mensen, uw cultuur, uw relaties?
Het MKB mag dan kleiner zijn geworden in economisch aandeel. Dat betekent niet dat het minder relevant is. Integendeel. In een wereld die steeds anoniemer wordt, is er meer behoefte dan ooit aan bedrijven met een menselijk gezicht.
In een wereld die steeds anoniemer wordt, is er meer behoefte dan ooit aan bedrijven met een menselijk gezicht.
Hoe veerkrachtig is uw organisatie?
De Human Sustainability Scan brengt in kaart waar uw organisatie staat op vertrouwen, gedeelde waarden en cultuur. Een fundament voor veerkracht in onzekere tijden.
Meer over de Human Sustainability Scan